Основная образовательная программа муниципального казённого общеобразовательного Курс содержаний\ 1 тапх=р. 3 тапх=р Учебный сайт
Учебные материалы


Основная образовательная программа муниципального казённого общеобразовательного



Предмета верентне май планлакан результатсем


Стандартра в\ренъ в\ёленн\ т\ле ачасен м\н п\лменнине, в\сен \ё результач\сем м\нле шайра пулмаллине те к=тартн=. В\сене т\прен илсен виё\ ушк=на уй=рн=. Харкам (личностные) результатсем ачасем х=йсен социумри выр=нне =нланассипе, в\сен т\нче кур=мне й\ркелессипе, т\рл\ хал=х ёыннисен культурине =нланса йыш=нма, тант=ш\семпе тата аслисемпе т\рл\ лару-т=рура хутш=нма в\рентессипе, в\ренъ \ёне с=лтавлама, в\ренекен явапл=хне =нланса =са хывма пул=шассипе ёых=нса т=раёё\.

Предметсен п\рл\хл\ результач\сем (метапредметные) содержаний\нче пал=ртн= =слай-х=н=хусем, компетенцисем пуёлам=ш шкулти ытти предметсене в\рентн\ май й\ркеленсе пымалла. Ку в=л ачасене в\ренъ т\ллев\пе задачисене =са хывма, асра тытма, в\сене татса пама май паракан ёул-й\ре шырама в\ренсе пырасси; в\ренъри т\п =нлавсене уё=мласси; в\ренъ \ё\м\сене (учебные действия) алла илесси.

Уйр=м предмет=н ятарл= результач\сем п\р-п\р предмета в\рентн\ май й\ркеленекен ятарл= =слай-х=н=хусем, компетенцисем к\реёё\. П\ррем\ш класра литература вулавне в\рентн\ май ёак результатсене планлама пулать.

Предмет=н п\рл\хл\ результач\сем:

- в\ренекенсем =с-т=н т\л\ш\нчен аталанса пыни;

- пуплев \ё-х\л\н пур т\с\сене те алла илсе малалла ёив\члетни;

- ятарл= =нлавсемпе терминсен п\лтер\шне уё=мласа =са хывма х=н=хса пыни;

- ачасен =слав пултарул=х\ аталанни;

- в\ренъ =слай-х=н=х=в\сем й\ркеленме пуёлани

Предмет=н харкамл=х результач\сем:

- в\ренекенсен социалл= тата к=м=л- сипет опыч\ пуянланни;

- т=ван хал=х тата кърш\ хал=хсен культурине хисеплеме, пуринпе те тъс\мл\ те ёураёулл= пулма х=н=хса пыни;

- ачасем ёит\нсен м\н-пур этемл\х\н литература пуянл=хне =нланма, хисеплеме, унпа киленме в\ренсе пыни;

- вулав хат\р\сем урл= ачасен чун\нче гражданл=хпа патриотл=х, ёынл=х, тив\ёл\хпе явапл=х туй=м\сем аталанса пыма пуёлани, пурн=ёра лай=ххипе яп=ххине, ыррипе усаллине чухлама в\ренсе пыни.

Предмет=н ятарл= результач\сем:

- ачасен х=йсен ъс\мне тив\ётерекен литература хайлав\сене итлес-вулас к=м=л\ амаланни;

- кал=п=ш\пе пыс=ках мар, ансат сюжетпа интриг=лл=, т\рл\ жанрл= илемл\ хайлавсене т=нласа е вуласа =нланма, туйса илме в\ренсе пыни;

- илемл\ хайлав ёинчен п\т\м\шле =нланни. Проза тата поэзи хайлав\сен х=й ев\рл\хне туйма в\ренни;

- литература жанр\сем ёинчен п\т\м\шле =нлан=в\ тар=нланса пыни;

- илемл\ хайлавпа \ёлемелли пуёлам=ш х=н=хусем кал=планни, хайлавсен содержанине =са хывмалли тата ас=мламалли мелсене в\ренсе пыни;

- ача х=й те хайлав \ёне яв=ёма с\мленни;

- с=мах искусствипе киленме в\ренсе пыни;

- литература п\л\в\н ансат =нлав\семпе паллашни.

Эпир 1-м\ш класс в\ёнелле ачан ёак ВУДсем кал=планса ёитессе к\тетп\р:

П\лъсем туянас (познавательный) ВУДсем т\л\ш\нчен илес пулсан, ача в\ренъ к\некине чухлама, йыш=нн= палл=сене =нланма в\ренсе ёитет; текстра пал=ртн= выр=нсемпе й\ркесене тата с=махсене тупса вулама пуёлать; тив\ёл\ ъкерч\ксемпе текст сып=к\сене шайлаштарма х=н=хать; информацин ик\ ё=лкуё\пе (в\ренъ к\неки тата «/ё тетрач\») \ёлеме, в\сенчи йыш=нн= палл=сене танлаштарма, в\семпе ус= курма, к\некесенчи пал=ртн= выр=на тупма в\ренет.

Харкамл= ВУД енчен п=хас пулсан, ача к=м=лпах в\ренме х=н=хать. М\н п\лни ёумне п\лменнине хушса пыма пуёлать, в\ренъри йыв=рл=хсене чухлать, х=й пурн=ёлакан тата хутш=накан \ёсен пурн=ёри выр=нне чухлакан пулать. Х=йне Россия обществин, ч=ваш хал=х\н п\р уйр=лми т\пренч\к\ пек туйма в\ренет, ёыв=х т=ван\семпе тус-тант=шне, ваттисене хисеплеме, в\сен шух=ш-к=м=лне уяма х=н=хать.

Регулятивл= ВУД енчен п=хсан, шкул ачи п\р ыйт=вах т\рл\лле хуравлама май пуррине =ша илет, х=й шух=ш\пе кил\шълл\ текст илсе к=тартма х=н=хать.

Хутш=ну (коммуникативл=) ВУДсем. Шкул ачи в\ренсе ёитет: п\р парта хушшинче ларакан тант=ш\пе кил\штерсе \ёлеме (\ёе пайлама, валеёсе илме, п\р-п\рин \ёне т\р\слеме); черетленсе \ёлеме; х=й\н тата ыттисен шух=шне =нланма, в=л е ку шух=ш=н т\рл\ ен\сене курма.



Курс содержаний\

В\рентъ задачисемпе пулас результач\сене, й\ркелеме пал=ртн= компетенцисене шута илсе \ёе 4 тапх=ра пайлан=.



1 тапх=р.

Илемл\ хайлав ёинчен п\т\м\шле =нланасси (2 сехет).

Ёак тапх=рта татса памалли задач=сем шут\нче ёаксем пулаёё\.



Предмет=н т\п задачисем:

- ё\н\ предметпа – литература вулав\пе, предмет т\ллев\семпе, задачисемпе паллаштарасси;

- «хайлав» тата «илемл\ хайлав» =нлавсемпе паллаштарасси; илемл\ хайлавсене итлесе йыш=нма, =нланса в\рентме пуёласси;

- «автор» =нлава уё=млатасси.



Харкам задач=сем:

- ачасене в\ренъ задачисене =нланма в\рентсе пырасси;

- итлесе =нланас (аудировани) х=н=хусене аталантарасси;

- к\некепе в\ренъ хат\р\ пек паллаштарасси: к\некен в\ренъри выр=н\пе п\лтер\ш\, тыт=м\пе шалаш\, ятарл= пал=ртусем т.ыт.те



Ытти предметсене в\рентн\ май пурн=ёламалли задач=сем:

- ачасене в\сен пурн=ё й\рки улш=ннине, «шкул ачи» =нлава =нланма пул=шасси; шкул ачи явапл=х\семпе тата тив\ё\семпе паллаштарса пырасси;

- шкул й\ркисемпе паллаштарасси, в\сене =нланма пул=шасси, =са хывса куллен пурн=ёласа пырас йеккине амалантарасси;

- ачасене харкам туй=м\сене с=нама, пал=ртма в\рентсе пырасси.



/ё шалаш\. +са хывмалли =нлавсем. Й\ркелемелли =нлану-=слайсем (компетенцисем).

«Хайлав» тата «илемл\ хайлав» =нлавсене уё=млани. Ансат, ачасен ъс\мне тив\ёл\ илемл\ хайлавсене итлесси-т=нласси, йыш=насси (восприятие). Хайлав автор\. Хайлава итлен\ май х=йсен м\нле к=м=л-туй=м ёуралнине с=насси.



Предмет=н пайр=м задачисем:

- илемл\ хайлавсене йыш=нма, итлеме-=нланма малалла х=н=хтарасси;

- «хал=х с=махл=х\», «ача-п=ча с=махл=х\» =нлавсене уё=мласси;

- ч\нъ-йыхрав юррисемпе паллаштарасси; в\сене м\нле т\ллевпе каланине пал=ртасси, м\нле й\ркеленине с=наттарасси;

- шутлав с=ввисемпе паллаштарасси, в\сем тахёан аван пулса кайнине =нлантарасси;

- тупмалли юмахсемпе паллаштарасси, в\сен х=йев\рл\хне, тыт=мне с=наттарасси;

- илемл\ хайлав мел\семпе (танлаштару, с=патлантару) паллаштарасси, в\сене тупмалли юмахсемпе с=наттарасси; тупмалли юмахсем хайлан= чухне ёак мелсемпе ус= курма в\рентесси;

- «юмах» жанр=н х=йев\рл\хне =нлантарма пуёласси; юмах логикипе сюжетне с=наттарасси. Юмах тыт=м\н х=ш-п\р в=ртт=нл=х\сене уё=млатма пул=шасси.



Харкам задач=сем:

- т=ван хал=х культурин, хал=х с=махл=х\н тыт=м\пе =шл=х\ м\н тери пуян пулнине курма, нес\м\л\рсем =на \м\рсем хушши упраса, туптаса паянхи куна ёитерме пултарнине =са хывасси, ачасенче пархатарл=хпа м=наёл=х туй=мне в=ратса аталантарасси;

- т=ван хал=х с=махл=хне к=м=лл=н йыш=нас, ун=н илем\пе киленес туй=м ёуратасси.

Ытти м\н-пур предметсене в\рентн\ май пурн=ёламалли задач=сем.

- т\рл\ жанрл= текстсене йыш=нма, танлаштарса с=нама в\рентесси;

- ачасен танлаштару, тишкеръ, п\т\млетъ х=н=х=в\сене аталантарасси;

- япаласемпе пул=мсене в\сен т\с (вид) паллий\сене кура ушк=нлама в\рентесси.



/ё шалаш\. +са хушмалли т\п =нлавсем, й\ркеленмелли =слай х=н=хусем.

«Хал=х с=махл=х\» тата «ача-п=ча с=махл=х\» =нлавсене уё=млани. Хал=х с=махл=х\н хайлав\сене тахёан авал хайланине, в\сем ламран лама якалса с=мах в\ёё\н куёса пынине, в\сен автор\ хал=х пулнине =нланни. Ача-п=ча с=махл=х\н вак жанр\н х=ш-п\р т\сл\х\семпе паллашни, в\сене (ч\нъ-йыхрав юррисем, шутлав с=ввисем, х=в=рткалар=шсем, тупмалли юмахсем) палласа илме пултарни, в\сен х=йев\рл\хне, й\ркелен\вне с=нама п\лни. Х=йсем ёак жанр т\сл\х\сене хайлама х=тланни.

Ч\нъ-йыхрав юррисем. Авал в\сем й=ла-й\ркене тытса пырассипе ёых=нн= хайлавсем пулни (ёут ёантал=ка, пул=мсемпе япаласене ыйтаёё\, й=л=наёё\, ък\тлеёё\).

Ч\нъ-йыхрав юррисен й\ркелен\в\ (ч\нъ, ък\тлени-ыйтни-й=л=нни, тав тума пулни). Хайлавсене в\сен тыт=м\пе й\ркелен\вне кура ушк=нласси: м\н тума ък\тлеёё\ (кайма, килме т.ыт.те) м\н пама пулаёё\.

Ачасем х=йсем, т\сл\хрен, х\л часрах кайт=р, ёу часрах ёитт\р тесе ък\тлесе ч\нъ-йыхрав юррисем хайлама пултарни.

Шутлав с=ввисем. Хайлавсен х=йев\рл\х\: м\н тума кирли (ертъёине, х=валакана пал=ртма т.ыт.те); сюжет тата композици («сик тух», «мана тыт» т.ыт.с=махсемпе в\ёленни); пытар=нч=к с=махсем, шутлав пурри (п\р\,ир\,вир\...)

Х=в=рткалар=шсем. Жанр х=йев\рл\х\. Х=в=рткалар=шсене калама йыв=ррипе в=ртт=нл=хне =нланни (ку хайлавсене ытларах п\р сас=семпех, анчах т\рл\ й\ркепе ус= курса калаёё\. Ёавна пула сас= т=вакан аппарат самантрах теп\р май й\ркеленме \лк\реймест).

Х=в=рткалар=шсене м\нле каламалли. Малтан васкамас=р калама пуёлаёё\ те х=в=ртрах та х=в=ртрах, кашни сасса уё=мл=, сывл=ш ёав=рса ямас=р каламалла. Харкам т\лл\н х=в=рткалар=шсем хайлама х=тланни.

Тупмалли юмахсем. Жанр х=й ев\рл\хне =нланни (в\сене ахаль к=на итлемелле мар, тупс=мне тупмалла). Ачасем х=йсем те тупмалли юмах =слама пултарни.

Тупмалли юмахсен тыт=м\. В\сем ик\ пайран т=раёё\, в=ртт=нл=х\ п\р пай\нче. В\сене хайламалли т\п мелсем (танлаштару, с=патлантару), в\сене пал=ртма, ёак мелсемпе х=йсем те тупмалли юмахсем хайлан= чух ус= курма п\лни.

П\р япала ёинчен т\рл\ тупмалли юмах , т\рл\ япала ёинчен п\р ев\рл\ тупмалли юмах пулма пултарнине =нланни.

Юмахсем. Жанр х=й ев\рл\хне =нланни (юмахра м\н ёинчен те пулин юптарса калаёё\. Унта ч\р чунсем те ёынсем пекех калаёаёё\, нихёан та пулма пултарайман \ёсем пулса иртеёё\). Юмахсен сюжет тыт=мне, ч\лхин х=ш-п\р в=ртт=нл=х\сене с=наса =нланни (пуёлам=ш\, в\ё\ п\решкелтерех, юмахсенче час-часах п\р сып=ках, п\р \ё ёинченех темиёе хут калани пулать).



Итлев карти. «П\ч\кё\ п\рч\ри» (1 к\неке) «Хал=х с=махл=х\» тата «Юмах юпа т=рринче» пайсенчи хайлавсем (ч\нъ-йыхрав, шутлав с=ввисем, х=в=рткалар=шсем, тупмалли юмахсем, ч\рчун юмах\сем).

3 тапх=р

.

Литература хайлав\. С=в=ласа тата проз=лл= хайлавсем.

Предмет=н пайрам задачисем:

- «илемл\ литература», «хайлав», «автор» =нлавсене =нлантарасси;

- «калав», «с=в=» =нлавсене уё=мласси;

- с=в=ласа ёырн= хайлавсен тулаш\, в\сен х=йев\рл\хне с=наса курма, «рифма», «ритм» =нлавсене уё=млама пул=шасси;

- с=в=ри й\рке в\ё\сем сас= т\л\ш\нчен п\р пек ян=рани ёеё ёител\кс\р, шух=ш уё=мл=х\ те пулмаллине =нлантарасси;

- калава ансатт=н тишкерме в\рентме пуёласси.



Харкам задач=сем:

- ч=ваш ёырул=х\н пуянл=хне =нланса =на хисеплес, унпа киленес туй=мсене ч\ртсе ярасси;

- илемл\ хайлав ёыравё= пуё\нче \м\т шай\нче ш=ранса кал=планн=, шух=шласа к=ларн= япала иккенне =нланма пул=шасси;

- ачасен =нлав пултарул=хне аталантарасси;

- ачасен гражданл=хпа патриотизм тата хутш=ну культурине аталантарасси.

Ытти м\н-пур предметсене в\рентн\ май пурн=ёламалли задач=сем:

- ачасен к=м=л-сипет, =с-хак=л тата туй=м опытне аталантарасси тата пуянлатасси;

- ачасен тишкеръ, п\т\млетъ х=н=х=в\сене малалла аталантарасси;

- харп=р х=й кур=мне й\ркелесе калама, теприсен кур=мне итлеме-т=нлама, =нланма в\рентсе пырасси;

- т\рл\ жанрл= илемл\ литература хайла\всене итлесе =нланма, =са хывма, ас=млама х=н=хтарасси.

/ё шалаш\. +са хывмалли т\п =нлавсем, й\ркелемелли =слай-х=н=хусем (компетенцисем).

«Илемл\ литература хайлав\», «автор» =нлавсене уё=млани. Илемл\ хайлава т\рл\рен (с=в=ласа тата с=в=ламас=р, проз=лла) кал=плама май пуррине =нланни. «Калав» =нлав (в=л илемл\ хайлав=н п\р т\с\ (жанр\), унта \ёсемпе пул=мсене с=в=ламас=р каласа параёё\). Калава ансатт=н тишкерме ( М\н ёинчн калан=? С=мах камсем е м\нсем ёинчен пырать?), тыт=мне с=нама (\ё м\нле пуёланать, м\нле т=с=лса пырать, \ё м\нпе в\ёленет) п\лни.

«С=в=» =нлав. С=в=ласа ёырн= хайлавсен тулаш (й\рке в\ё\сенчи сас=сем п\р пек ян=рани) х=й ев\рл\х\пе шух=ш уё=мл=х\ шайлашса т=нине =нланни. Автор с=в=сенче т\рл\ к=м=л-туй=ма пал=ртнине =нланни, =на с=нама пултарни.

Итлев карти. «П\ч\кё\ п\рч\ри» (1-м\ш к\неке) «В=й= вылятп=р», «Теттесем», «Ачасем ёинчен» пайсенчи хайлавсем.

Кирл\ хат\рсем. «П\ч\кё\ п\рч\» (1-м\ш к\неке,25-46 страниц=сем), 1-м\ш номерл\ \ё тетрач\ (4-6,9 страниц=сем).

4 тапх=р

.

Литература хайлав\. Ун=н яч\. Шътл\ хайлавсем.

Ку тапх=рта пал=ртакан задач=сем ёаксем.



Предмет=н пайрам задачисем:

- с=в=ласа ёырн= хайлавсене туйма-=нланма (восприятие) малалла в\рентесси;

- автор с=в=сенче т\рл\ к=м=л-туй=ма пал=ртнине =нланма пул=шасси;

- калав м\н ёинчен пулнине =нланма, калав темине уё=млама в\рентесси;

- калав теми унта м\н ёинчен каланипе ёых=нса т=нине =нлантарасси;

- илемл\ хайлавсенчи шъте =нланма в\рентесси.



Харкам задач=сем:

- хутш=ну этикеч\н ансат й\ркисемпе паллаштарасси; хутш=нупа ёых=нн= х=ш-п\р =нлавсене уё=млатасси;

- шъте =нланма в\рентесси; шът темле к=тк=с ыйт=ва та ё=м=лрахх=н татса пама пул=шнине =нлантарасси.

Ытти м\н-пур предметсене в\рентн\ май пурн=ёламалли задач=сем:

- ч\лхери ансат пул=мсене тишкерме в\рентесси, терминсене п\ч\кк\н-п\ч\кк\н =са хывма х=н=хтарса пырасси;

- текстпа \ёлес х=н=х=ва аталантарасси;

- ачасене хайлав-=слав \ёне яв=ётарасси.



/ё шалаш\. +са хымалли (=ша хумалли) т\п =нлавсем, й\ркелемелли =слай-=нланусем.

С=в=ласа ёырн= хайлавсем. Поэзи хайлав\сенче с=в=ё т\нчене с=нласа ёырнине =нланни. Автор с=в=сенче т\рл\ к=м=л-туй=ма пал=ртнине, с=в=сем т\рл\ к=м=л-туй=м хускатма пултарнине =нланни. Шътл\ с=в=сем. Шът мел\сем.

Калав яч\, теми. Калав темипе яч\ м\нле ёых=ннине =нланни. Калаври \ё й\ркине, автор пулса иртекен \ёсене м\нле к=м=лпа каласа панине с=нлама п\лни.

Илемл\ хайлавсен ч\лхине с=нама в\ренсе пыни.



Итлев карти. «П\ч\кё\ п\рч\ри» (1-м\ш к\неке) «Ачасем ёинчен», «Ч\р чунсем ёинчен», «Таврал=х – асамл= т\нче» пайсенчи хайлавсем.

Икк\м\ш ёур ёулхи в\рентъ ёинчен

Икк\м\ш ёур ёулта ачасем пуёлам=ш вулав х=н=х=в\сем туянса ёитереёё\, в\сен итлев х=н=х=в\сем кал=планн= теме пулать.

Икк\м\ш ёурёулти уроксене, в\сен т\ллев\семпе задачисене, й\ркелемелли =слай-=нланусене (компетенцисене) шута илсе т\прен илсен 2 тапх=ра уй=рма пулать.

1 тапх=р.

Хал=х с=махл=х\.

Икк\м\ш ёурёулта ачасен хал=х с=махл=хне в\ренесси самай анл=рах пулмалла; жанр т\л\ш\нчен те, п\лъ-=слай т\л\ш\нчен те.

Предмет=н пайрам задачисем (ку ёурёулта в\сем п\р енчен вулав техника х=н=х=в\семпе ачасен ёых=нулл= пуплевне аталантарассипе тата текстпа \ёлеме в\рентессипе, теп\р енчен илемл\ литератур=па паллаштарассипе, илемл\ хайлавсене вулама-=нланма, тишкерме в\рентессипе ёых=нн=):

- ч\нъ-йыхрав юрри-с=вви, х=в=рткалар=шсем, тупмалли юмахсем ёинчен в\реннине, в\сене итлесе киленес к=м=ла ёир\плетесси, х=йсене те хайлама-=слама хавхалантарасси;

- ёыравё=сем те хал=х с=махл=х\н т\сл\х\сем ев\р хайлавсем =сланине к=тартасси;

- в=й= юрри-с=ввисемпе, пулмасла тата в\ёс\р такмаксемпе паллаштарасси, в\сем м\нле й\ркеленнине, к\вви-ёемммине с=наттарасси,

- т\рл\ хал=х юмах\семпе паллаштарма пуёласси, «юмах» тата «халап» =нлавсене уй=рма, в\сене =ша хума пул=шасси; ул=п халап\семпе паллаштарасси, в\сен ч=ваш хал=х историй\пе культуринчи п\лтер\шне =нланма пул=шасси;

- литература п\л\в\н ансат =нлав\сене =нланма, =ша хума пул=шасси.

Харкам задач=сем:

- т=ван хал=х историй\пе тата культурипе к=с=кланас туй=ма в=ратасси;

- кашни хал=х=н х=й\н с=махл=х\, юрри-с=вви, юмах-халап\ пулнине =нлантарасси, анчах в\сен пуринпе те п\решкелл\х\пе уйр=мл=х\сем те сахал мар пулнине =нлантарасси, ачасене в\сен илемне туйса илме пул=шасси;

- ачасенче хавасл=х туй=мне аталантарасси, ачасене с=в=-юр=па кулленхи пурн=ёра ус= курма хавхалантарасси.

Ытти м\н-пур предметсене в\рентн\ май пурн=ёламалли задач=сем:

- ачасен вулав х=н=х=в\сене аталантарасси; вулан= текст шалашне =са хывма, ыйтусене хуравлама, хайлав темине пал=ртма, вуланине п\т\м\шле хак пама в\рентсе пырасси;

- вулав=н т\рл\ т\с\сене алла илсе пырасси.

/ё шалаш\. +ша хумалли т\п =нлавсем, й\ркелемелли =слай-=нланусем (компетенцисем).

Хал=х с=махл=х\н вак жанр\сене (тупмалли юмахсем, х=в=рткалар=шсем, ч\нъ-йыхрав юррисем) тар=нрах п\лни. В=й= юрри-с=ввисемпе, пулмасла халапсемпе в\ёс\р такмаксене уй=рма п\лни. В\сен тыт=м, шалаш х=йев\рл\хне курма, к\вви-ёемми янравл=хне туйма в\ренсе пыни.

«Юмах» тата «халап» =нлавсене уё=млама пуёлани (юмаха юптарса калаёё\, халап =са в\рентсе калакан к\ске хайлав, унта та кунта та пулма пултарайман \ёсем, унта та кунта та автор \м\ч\ пал=рать т.ыт.те)

Кашни хал=х=н юмах-халап\ пулнине, в\сенче ёынсем х=йсен пурн=ёне, шух=ш-\м\тне с=нланине =нланма пуёлани.

Вулав карти. «П\ч\кё\ п\рч\ри» (2-м\ш к\неке) «Ача-п=ча с=махл=х\», «Юмах ят=м, юптарт=м» сып=ксенчи хайлавсем.

Кирл\ хат\рсем. «П\ч\кё\ п\рч\» (2-м\ш к\неке,15-37 страниц=сем). 2-м\ш номерл\ \ё тетрач\ (4-7 страниц=сем).

2 тапх=р.

Литература т\с\сем (жанр\сем) (калав, с=в=, юптару).

Предмет=н пайрам задачисем:

- литература жанр\сем (калав, с=в=, юмах, юптару) ёинчен туянн= п\т\м\шле =нлавсене =нланнине тар=нлатасси;

- т\рл\ жанрл= литература хайлав\сене вуласа =нланас мехеле аталантарасси;

- Хайлавсене вулан=, тишкерн\ май ансат с=нарл=х хат\р\сене (эпитет, с=патлантару, темиёе хут калани, метафора) курма х=н=хтарса пырасси).

Харкам задач=сем:

- текстра ёырса к=тартн= пул=мсене, в\сен с=лтав\сене тишкерме в\рентсе пырасси;

- илемл\ хайлавсене вуласа пурн=ёра пулса иртекен пул=мсемпе \ёсене курма, в\сен с=лтав\сене чухлама х=н=хтарасси.

Ытти м\н-пур предметсене в\рентн\ май пурн=ёламалли задач=сем:

- тишкеръ, танлаштару, п\рлештеръ х=н=х=в\сене аталантарасси;

- т\рл\ жанрл= текстсене вуласа =нланма х=н=хтарасси;

- харкам шух=шсене й\ркелесе кур=мпа пал=ртма в\рентсе пырасси;

- к\некепе харкам т\лл\н \ёлеме в\рентсе пырасси.

/ё шалаш\. +ша хумалли т\п =нлавсем й\ркелемелли =слай-=нланусем (компетенцисем).

Литература хайлав\. Яч\. Тема. Автор. Хайлавра автор х=й ёырса к=тартни ёине м\нле п=хни те пал=рни.

Хайлавсене тишкерн\ май ансат с=нарл=х хат\р\семпе мел\сене курма пултарни.

Литература жанр\сен (юмах, калав, с=в=, юптару) т\сл\х\сене уй=рма, в\сен тыт=м тата шалаш х=йев\рл\хне курма х=н=хса пыни.

Калав. Яч\, с=нар\сем, В\сене танлаштарса тишкерме, автор х=й в\сене м\нле курнине, м\нле куёпа п=хнине =нланма пултарни.

С=в=.Поэзи хайлав\сен х=й ев\рл\хне, тыт=мне, к\в\-ёем\ ян=равл=хне =нкарса пыни.

Юптару. Ачасен илемл\ хайлавсене итлес-т=нлас, вулас турт=м\сем аталанса пыни, шътлес-юптарас, шахв=ртса калас пултар=в\сем тар=нланни.




Раздел теми,



сехет шучĕ





п/п



Урок теми



Кăмăл-сипете



аталантарасси



Универсаллă



вĕренÿ



ĕç-хĕлĕсем



Предмет



ăшĕнчи



пĕлÿ, хăнăху



Ачасен ĕç-хĕлĕ



Хушма



материал



Литература вулавё. 1-мĕш чĕрĕк (8 сехет)



Шкула каяр-ха вĕренме.



(2 сех.)



1.

сент


2 эр


Эпĕ халĕ шкул ачи. Илемлĕ сăмахлăх тĕнчине çитме пулăшакан предмет – литература вулавĕ.

(3-4 стр.)



Ачасене вĕсен пурнăç йĕрки мĕнле улшăнни çинчен калаçтарни, шкул ачин яваплăхĕпе, тивĕçĕсемпе паллаштарни, шкула юратма вĕрентни.

Ачасене кун йĕркине пăхăнма, учитель вуланине итлеме тата ăнланма,

хăйсен туйăмĕсене сăнаса пама хăнăхтарни.



Шкул йĕркисемпе паллаштарни, вĕсене ăнланса, ăса хывса куллен пурнăçлаттарни.Çыхăнуллă калаçма вĕрентни.

Хайлав тата илемлĕ хайлав ăнлавсемпе паллаштарни, вĕсене туйма, ăнланма вĕрентме пуçласси.



«Пĕчĕкçĕ пĕрчĕ» кĕнекепе паллашни,

«Эпĕ халĕ шкул ачи» калаçу ирттерни, ĔТ- 1 стр. 2- мĕш ĕç.


ĔТ – стр.1, 2-мĕш ĕç.

«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.279


Халăх сăмахлăхĕ. (4 сех.)



2.

сент


3 эр



Халăх сăмахлăхĕ (сăвви-юрри) (9-10 стр.)


Пуплешÿ, чěнÿ-йыхрав, шутлав сăввисене мěнле тěллевпе каланине, мěнле йěркеленсе пынине аталантарни. Тупмалли юмахсен хăйьевěрлěхне, тытăмне сăнатарни. Вĕсемпе пурнăçра вырăнлă усă курма вĕрентни.

Кун пек сăвăсене кашни сасса, кашни сăмаха такăнмасăр, уçăмлă каламаллине палăртни. Мăшăрпа ĕçлеме хăнăхтарни.

Халăх сăмахлăхěнчи тěрлě сăвăсене танлаштарма, вěсене кăмăл-туйăма палăртса, хăвăрткаларăшсене такăнмасăр калама вěрентни, артикуляцие çирěплетни. Тупмалли юмахсем икě пайран тăнине, кашни пайěнче ытарлăх пуррине палăртасси. Вěсене хайланă чухне танлаштару тата сăпатлантару мелěсемпе усă курма вěрентни.

Килěшнě сăвă тăрăх ÿкерчěк тăвасси.

Шутлав сăввисене аса илсе вăйă вылясси.

ĚТ – стр. 2,

1-2 ěçсем.



«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.186-202



3.

сент


4 эр



Чĕнÿ-йыхрав сăвви-юрри.

(10-11 стр.)




4.

сент


5 эр


Шутлав сăввисем.

(12-13 стр.)




5.

окт


2 эр

Хăвăрткаларăшсем.

Тупмалли юмахсем.

(13-14стр.)

Юмах юпа тăрринче… (1 сех)



6.

окт


3 эр

Юмахсем.

«Пукане юмахĕ», «Упапа хĕр ача».



Пурнăçра чеерех те тавçăруллăрах пулма вĕрентни.

Юмах тытăмěн хăш-пěр вăрттăнлăхěсене уçăмлатма пулăшасси.




Ыйтусене ăнланма, вěсене хуравлама, хăйсен шухăшне уçăмлă палăртма вěрентни. Юмахсене вуланă чух тимлĕ пулмаллине калани.

Юмах жанрěн хăйьевěрлěхне ăнлантарма пуçласси.

Ачасене юмах логикине, сюжетне сăнатарасси.



«Кам юмахçă пуласшăн?» вăйă вылясси.

ĚТ – стр.3, 1-мěш ěç.



«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.205-216



Вăйă вылятпăр. (2 сех.)



7.

окт


4 эр


Сăвăласа çырнă хайлавсем. (25-28 стр.)


Ачасене сăвăлласа çырнă хайлавсемпе паллаштарасси. Сăвăç пире тěнчене урăхларах курма пулăшнине ăнлантарни.

Итленĕ хайлавсен шухăшĕсене каласси, ыйтусем лартасси, туллин хуравласси.

«Рифма» ăнлава (термина асăнмасăр) уçăмлама пулăшасси, «автор», «сăвăçă» ăнлавсемпе паллашасси.

«Пěрле вěçлер-ха» вăйă вылясси.

ĚТ – стр.5, 1-2 –мěш ěçсем.



«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.191


8.

окт


5 эр

Çыравçă хайланă юмах. В.Сутеев «Шăшипе кăранташ» юмахĕ.

2 – мĕш чĕрĕк (8 сехет)



Теттесем.



(1 сех.)



9.

ноябр.


2 эр

Шÿтлĕ сăвăсем.

П.Çăлкуç «Ăмсанса пăхать Кампур»(31 с.), М.Волков «Пăрçа хуралçисем»(41-42), Н.Карай «Пулăра»

(43 с.)

Шÿте ăнланма, ачасене хăйсене те шÿтлеме вěрентсе пырасси.

Ачасем хăйсемпе кулăшла пулса иртнě самантсене аса илсе каласа парасси. Группăсемпе ĕçлеме хăнăхтарни.

Сăвăлласа çырнă хайлавсене итлеме, туйма-ăнланма малалла вěрентесси.

ĚТ- стр.6, 1-мěш ěç.

Словарь ĕçĕ.

«Хăш ушкăн нумайрах ыйту парать?» вăйă вылясси.

«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.192,236



Ачасем çинчен.



(2 сех.)



10.

ноябр.


3 эр


Прозăпа çырнă хайлавсем.«Калав»ăнлав.

( Н.Ишентей «Хуплу пĕçерни», П. Яккусен «Анне», И.Микулайĕ «Арбуз» суйласа ил)




Ачасене хутшăну этикечěн ансат йěркисемпе паллаштарни, хутшăнупа çыхăннă хăш-пěр ăнлавсене уçăмлатни. Атте- аннене юратма вĕрентни. Пĕчĕкренех ĕçе хăнăхтарни.

Ачасем хăйсен шухăшне тěрěс те туллин пěлтересси, сăнарсен тата хăсен ĕçне хаклама пěлесси.

Калав мěн çинчен пулнине ăнланма, калав темине уçăмлатма вěрентесси. Калав темипе унта мěн калани, ячě мěнле çыхăннине, калав ятěнче унăн теми палăрнине ăнлантарасси.

Словарь ĕçĕ.


ĚТ – стр.6-10.


«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.224


11.

ноябр.


4 эр

Калавра мĕн çинчен калани. Калав ячĕ.

Л.Сарине «Арман авăртать»



Чĕр чунсем çинчен.



(3 сех.)



12.

ноябр.


5 эр


Юптару.

П.Çăлкуç «Хур аçи»,

Ю.Мишши «Лашапа кашкăр».


Мěн çинчен те пулин шахвăртса, юптарса каласа кăтартнине, юптарусенче чěр чунсем çынсем пекех калаçнине туйса илме пулăшасси.

Чěр чунсене юратма , пĕр-пĕринпе туслă пулма вěрентни.



Юптарусене илемлĕ, палăртуллă вуламаллине каласа хăварни. Вĕсенчи сăнарсене хаклама хăнăхтарни.

«Юптару» ăнлава уçăмлаттасси, çак жанр хăйьевěрлěхне сăнатарасси, ăса хывтарасси; ку жанрпа çырнă хайлавсене ыттисенчен уйăрса илме вěрентесси.

ĚТ – стр.11-13.

Словарь ĕçĕ.


«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.227


13.

дек


2 эр



О.Печников «Усала вĕрентнĕ путек», Е.Чарушин «Томка тĕлĕкĕсем».


14.

дек


3 эр

В.Сутеев «Кăмпа айĕнче».


Тавралăх – асамлă тĕнче.



(1 сех.)



15.

дек


4 эр


А.Пăртта «Çумăр ташши»,

А.Ыхра «Пукан», Л.Сарине «Вăрманта».



Çутçанталăкри пулăмсене, чěр чунсене сăнама, итлеме,тимлеме хăнăхтарса пырасси.

Хăйсем тĕллĕн калав тăвасси, сăввине илемлĕ,палăртуллă вулани.

Пурнăçра кашни япалан, кашни пулăмăн ячě пуррине ăнлантарасси. Хайлавсене ят пама вěрентесси.

ĚТ – стр.14-15.

Пĕр-пĕр чĕрчун çинчен калав тăвасси.



«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.259


Килсе çитрĕ хаваслă хĕл. ( 3 сех



16.

дек


5 эр


В.Эктел «Юр», П.Çăлкуç «Ытарми хěл», Л.Смолина «Тăвайкки».


Хěллехи çутçанталăка сăнама, юратма вěрентни.Юмахра чăн пурнăçра пулма пултарайман ěçсем çинчен каланине ăнлантарни

Ачасен илемлě, палăртуллă вулавне аталантарасси, вуласа тухни тăрăх ыйтусем лартасси тата вěсем çине туллин хуравласси. Ачасем хăйсен ěçне хаклама пěлесси.

«Строфа» ăнлава уçăмлатасси, сăвăçсем чěрě маар япаласене чěрě пек туса кăтартни сăвăсене курăмлăрах, витěмлěрех тунине, пěр шухăша тем тěрлě те палăртма пултарнине ăнлантарни

ĚТ – стр.1,1-4 ěçсем

Сăвă çаврăмěсемпе ěçлесси.




«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.143


3- мĕш чĕрĕк (9 сехет)






17.

янв


4 эр



В.Эктел «Хěл Мучи», П.Çăлкуç «Тăвайкки», Е.Кузнец «Çеменпе Сивě Мучи».


Хěллехи çутçанталăка сăнама, юратма вěрентни.Юмахра чăн пурнăçра пулма пултарайман ěçсем çинчен каланине ăнлантарни.

Ачасен илемлě, палăртуллă вулавне аталантарасси, вуласа тухни тăрăх ыйтусем лартасси тата вěсем çине туллин хуравласси. Ачасем хăйсен ěçне хаклама пěлесси.

«Строфа» ăнлава уçăмлатасси, сăвăçсем чěрě маар япаласене чěрě пек туса кăтартни сăвăсене курăмлăрах, витěмлěрех тунине, пěр шухăша тем тěрлě те палăртма пултарнине ăнлантарни.

ĚТ –стр.2, 1-5 ěçсем

Тăвайккинче ярăнни çинчен ÿкерчěк тăвасси.
ĚТ – стр.3, 1-2 ěç.

Учебникри ыйтусемпе ěçлени.



«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.143


18.

янв


5 эр


Л.Салампи «Юр пěрчи», «Икě шартлама».


Ача – пăча сăмахлăхĕ



(3 сех.)



19.

янв


6 эр


Кулленхи сăвă-юрă.

(стр.15-17)





Пÿплешÿллě сăвăсене, пулмасла такмаксене мěнле тěллевпе каланине, вěсем мěнле йěркеленнипе паллаштарасси, тупмалли юмахсен хăйьевěрлěхне, тытăмне сăнатарасси. Вěсемпе вырăнлă усă курма хăнăхтарасси.

Ачасене рольпе вулама хăнăхтарасси. Çакăн евěр хайлавсене вуланă чух тимлě пулма вěрентни.

«Ача-пăча сăмахлăхě» ăнлавне уçăмлатасси. «Тема», «автор» терминсемпе паллаштарасси. Халăх сăмахлăхěнчи юмах-халапсен, сăвă-юрăсен, шÿтсен пěтěмěшле авторě халăх пулнине ăнлантарасси.


ĚТ – стр.5, 1-2 ěç.

Словарь ěçě.


ĚТ – стр.4, 6.

Чěнÿ-йыхрав сăвви хайласси, тупмалли юмах ăсласси.


ĚТ – стр.7, 1-3ěçсем

Вěçсěр такмак сăвăласси.




«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.189-199



20.

фев


3 эр


Чěнÿ-йыхрав сăвви-юрри, хăвăрт сăмах, тупмалли юмахсем.

21.


фев

4 эр


Пулмасла халап. Вěçсěр такмак. Шÿт.




Юмах ятăм, юптартăм. (1 сех.)


22.


фев

5 эр


Улăп халапěсем. «Тилěпе Качака таки».


Ачасене ăс-хакăл пухма, ырă та тÿрě

чунлă пулма, пурнăç çине чěрě куçпа пăхма вěренме пулăшасси, чăваш халăх юмахěсенче çынсен кăмăлне чěр чунсенче кăтартнине ăнлантарасси, пěр-пěринпе туслă пурăнма вěрентни.

Юмахри сăнарсене хаклама пěлесси.

Ачасем хăйсен шухăшне тěрěс те туллин пěлтерни.

Юмахсене илемлě – сасса кирлě пек улăштарса, харпăр хăй унта пулса курнă евěр каласа пама хăнăхтарасси, юмаха пурнăçпа çыхăнтарма вěрентесси.


Учебникри ыйтусемпе ěçлесси.

Словарь ěçě.

«Çарăк» юмаха лартса парасси.


«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.205-215

Пирĕн вăйă-кулă (1 сех.)




23.

мар


2 эр


Л.Сорокина «Пукане», Ю.Силэм «Шак-шак-шак», Р.Сарпи « Ташлать Илемпи».

Туссен пěр-пěрне пулăшмаллине, вěрентнě чух кăмăллă та ăшă пиллě пулмаллине хăнăхтарасси.

Хайлавсенчи сăнарсене хаклама пěлесси.

Ачасен илемлě, палăртуллă вулавне аталантарасси, вуласа тухни тăрăх ыйтусем лартасси тата вěсем çине туллин хуравласси.



Сăвăпа калава уйăрма

вěрентесси, паллă калавçă сăвăçсемпе паллаштарасси.



Ěт – стр.8, 1-3 ěçсем

Словарь ěçě.




«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.217


Ачасем çинчен



( 4 сех.)



4-меш черек



(7сехет)



24.

мар


3 эр



Н.Ыдарай «Чăваш ачи», Ордем Гали «Пысăк ěç».


Чăвашсем ěçчен халăх пулнине, ачисене çамрăклах ěçе хăнăхтарнине, аслисен сăмахне итлемеллине, тăвансене пулăшмаллине, ваттисене хисеплемеллине, хăйсене çын çинче тирпейлě тытмаллине палăртса хурасси.

Ыйтусене ăнланма, вěсене хуравлама, хăйсен шухăшне уçăмлă палăртма вěрентесси.

«Калуллă текст», «тěп сăнар» ăнлавсене уçăмлатасси. Калавăн пайěсемпе паллаштарасси, вěсене уйăрма вěрентесси.

ĚТ- стр.9,1-3 ěçсем

«Пěрле вěçлер-ха» вăйă вылясси.


ĚТ- стр.10,1-3 ěçсем
ĚТ- стр.11,1-3 ěçсем

Килěшнě калав патне ÿкерчěк тăвасси.

ĚТ- стр.12,1-3 ěçсем

Ваттисен сăмахěсемпе ěçлесси.




«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.236

25.

мар


4 эр


В.Голявкин «Инкек», Р.Сарпи.«ÿкерчěк».




26.


апр

2 эр


А.Ыхра калавěсем, Н.Карай «Макăрмарě».





27.

апр


3 эр


М.Салихов «Усăллă кану», В Осеева «Ырă ěç», Н.Рогачёв «Пулăçсем».

Чĕр чунсем çинчен



(3 сехет)



28.

апр


4 эр



И.Яковлев «Хураçка», А.Ыхра«Шурка»,Е.Чарушин «Томка ишме вěренни».


Чěр чунсене юратма , вěсем те çынсем пекех туйма пултарнине, хăйсене майлă ăсě пуррине палăртма вěрентесси.

Хайлавсем патне ыйтусем лартса, хуравсене тěслěхсемпе çирěплетсе пěтěмлетÿ тăвасси.

Калаври тěп сăнарсене тупасси, ăна пайсем çине уйăрассине çирěплетсе хăварасси.


ĚТ – стр.13, 1-3 ěç.

Словарь ěçě.

Тупмалли юмахсемпе ěçлесси.

ĚТ – стр.14, 1-3 ěç.




«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.237

29.

апр


5 эр

К.Чуковский «Чěрěп кулать», Э.Шим «Шапапа калта», «Пакшапа пăрăнтăк».





30.

май


2 эр


Ю.Петров «Путене», И.Малкай « Тăри», С.Асамат «Йăва»,

О. Печников «Чěр чунсем те çынсем пекех».



Тавралăх – асамлă тĕнче (2сех.)



31.

май


3 эр


С.Соколинский «Çумăр»,

П.Çăлкуç «Çумăр умěн».





Тавралăха юратма , мěнле улшăннине сăнама вěрентни.

Ачасен илемлě, палăртуллă вулавне аталантарасси, вуласа тухни тăрăх ыйтусем лартасси тата вěсем çине туллин хуравласси. Ачасем хăйсен ěçне хаклама пěлесси.

«Сăнлав» ăнлава уçăмлатасси, çутçанталăкри пулăмсене е япаласене сăмахсемпе хитре ÿкерчěксем пек çырса кăтартнине ăнлантарасси.

ĚТ – стр.15, 1-3 ěç.

«Çуркунне темăпа сăмахлă ÿкерчěк тăвасси.

ĚТ – стр.16, 1-3 ěç.

Тупмалли юмахсемпе ěçлесси.



«Пĕчĕккисен кĕнеки»: Хрестомати/ Т.В.Артемьева, Г.Ф.Трофимова/

Стр.241


32.

май


4 эр

33


Х.Çеменě «Çуркунне». В.Тарават «Кăнтăр çěршывěнче», А. Ыхра «Çурхи илем».

Резерв уроке


Рабочая программа по чувашскому языку




УМЕН АНЛАНТАРНИ


Ес программине чаваш шкулен 1-4 класесем валли сырна «Таван челхе программине» (2008 сул), сене верену стандартне, А.А.Ермошкинан «Чаваш азбуки»кенекепе еслемелли меслет катартавесем» кенекене, методика катартавесене(авторе Н.Н.Чернова) тепе хурса йеркелене.

Веренту ас-тан пару никесе, унан теп инструменче – таван челхе. Тин сес кенеке тытна ачана анасла верентсе ас-тан парасси чи малтан вал хайен таван челхипе анасла уса курма пултарнинчен килет.

Таван челхене верентессин перремеш тапхаре 1 класра аван уйахенчен пусласа ака уйахен сурри таран тасалать. Ку тапхаран теп теллеве – таван сырулахпа уса курас мехелсене никеслесси. Ку тапхар ике пая уйралать: пери- хатерлев тапхаре, тепри – сас паллисемпе паллаштарна тапхар. Перремешен теллеве – ачасене сас палллисем веренме хатерлесси. Сак теллевпе весен сыханулла пуплевре предложенисене, предложенири самахсене, самахри сыпаксене тата сасасене илтес-уйарас пултарулахне аталантармалла. Иккемешен теллеве – вулас-сырас ансат ханахусем парасси. Вулама –сырма верентмелли теп меслет – тишкеру-перлештеру меслече.

Таван челхене верентме А.А.Ермошкинан «Чаваш азбуки» 1 класс, Шупашкар, Чаваш кенеке издательстви, 2007 султа тухна кенекене уса курна. Кунта пусласа сырма верентесси Н.Г.Агаркова методики синче таянса йеркеленне. Сак методика сас паллисен элеменчесене тишкерес, пер пек элементсенчен танине кура сас паллисене ушканласа сырма верентес принцип синче никесленне. Сак сыру мелепе уса курса верентекен ачасене сас паллине тишкерме, кашни сас паллин формине куспа курма, йерлеме, сас паллин элеменчесене, сас паллисене сырма тата весене ытти сас паллисемпе сыхантарма ханахтарса пырать.

2011-12 султа 1-меш классен верену эрнисем петемешле 32 эрне те 4 кун пулна май, урокесен шуче 132 сехетпе танлашать. Предметан тематикалла плане сакна шута илсе хатерлене.




1 КЛАСРАН ВЕРЕНСЕ ТУХАКАН АЧАСЕН ПЕЛЕВЕСЕМ, АСЛАЙСЕМПЕ ХАНАХЕВЕСЕМ

1 класс петерне теле кашни ача таван челхери теп сасасене, весенне палартмалли сас паллисене пелмелле, сасапа сас пали хушшинчи уйрамлаха анланмалла.

Веренекенсен сакан пек аслайсене ханахса ситмелле:

Самахри сасасене, весен йеркине палартма, весем уса е хупа сасасем пулнине калама;

- хыта тата семсе сасасене самахра та, уйрамшаран та терес вулама. Сырура палартма;

самах пуххи предложении марине чухлама;

печек тата пысак сас паллисене, весен сыханавесене, самахсене терес, таса та илемле еверлесе сырма;

самахсемпе предложенисене сырса илме, сырнине тереслеме;

уйрам самахсене, 3-4 ансат самахла предложенисене илтне весен терес сырма;

предложение пысак сас паллипе пусласа сырма, унан весенче Панча лартма;

пер-пер темапа сыханна 2-4 предложени туса калама; калапашепе пысаах мар, ансат сюжетла, терле жанрла хайлавсене тимлен танласа тата вуласа анланма;

1 минутра 15-20 самах вулама.



Курс содержаний\



Вулама-ёырма в\рентес ум\нхи тапх=р (12сехет)


Вулама-ёырма в\рентес ум\нхи тапх=р=н =шл=х\. Ачасен \ё\-х\л\.


Вулама в\ренме хат\рлесси.

Пуплеве тимл\н итлесси, с=насси, =нланасси, тишкересси: пуплеври предложенисене, предложенири с=махсене, с=махри сып=ксене, сып=кри сас=сене уй=расси, сас=сене т\р\с каласси. «Калав», «предложени», «с=мах», «сып=к», «пус=м», «сас=», «хуп= сас=», «уё= сас=» терминсемпе палашасси, в\семпе май\пен пуплев тишкер\в\нче ус= курасси. К\некери калавсен, предложенисен, с=махсен схемисене, уё= тата хуп= сас=сене уй=рмалли паллисемпе (х\рл\ ёаврашка, к=вак т=ваткал) паллашасси, в\семпе ус= курасси.

«Шкул», «Класра», «Теттесемпе в=й=сем», «Шкул ачин кун й\рки», «Т=ван ял. Т=ван кил-ёурт», «Ёемье», «Килти выль=х-ч\рл\х», «Улма-ёырла.Пахча ёим\ё», «Уй-хирти тыр-пул», «В=рманти ч\р чунсем», «Ът-пъ пай\сем», «Ёар=к (юмах)» тем=семпе п\р-п\ринпе калаёасси, ыйтусем парасси, хуравласси, п\ччен, е икшер\н, е ушк=нпа ёых=нулл= калав й\ркелесси.

Куё ум\нчи, ъкерч\ксенчи япаласем ёинчен, ёыв=хра пулса иртекен \ёсемпе пул=мсем ёинчен калаёасси, в\сем ёинчен ыйтса п\лесси, ыйтусене хуравласси, хат\р планпа ёых=нулл= п\ч\к калав т=васси.

С=в= п=хмас=р в\ренесси, с=в= содержаний\ т=р=х в\ёе-в\ё\н п\р-п\рне ыйтусем парса хуравласси, с=в=ран кирл\ с=махсене тупасси, с=в=ри й\ркесемпе ус= курса п\р-п\р япалана, пул=ма с=нласа парасси.



Ёырма в\ренме хат\рлесси

. Ёырн= чухне т\р\с ларасси, ёыру хат\р\семпе ус= курасси. Ёыру тетрач\н страницисенче \ё й\ркине, ун=н варрине (ёуррине), хушма й\ре курасси, ёырн= чухнехи ал хускан=в\сене (ёълтен аялалла, аялтан ёълелле, сулахайран сылт=малла, сылт=мран сулахаялла) класпа, рет\н-рет\н, икшер\н, п\ччен т=васси. /лкесене палласа илесси, п\р-п\ринчен уй=расси. Ч=ваш алфавит\нчи сас паллисен 9 пай\пе (тър\ й\р, ёек\л, ав=нч=к чал=ш й\р, ёурма унк=, унк=, ик\ в\ёл\ ёек\л, хуп= ёек\л, й=л=лл= тър\ й\р, й=л=лл= ёек\л) паллашасси, в\сене м\нле ёырмаллин й\ркине п\лесси, ёырасси, п\рне-п\рин \ё\сене т=р\слесси, хакласси, й=н=ш тупсан, м\нле търлетмеллине =нлантарасси. Сас паллисен элеменч\сене танлаштарасси, п\рпекл\х\семпе уйр=мл=х\сене ас=рхасси, в\сене ытти й\рсем хушшинче шыраса тупасси.

Япаласем хушшинче ытлашшине тупасси, м\нш\н ытлашши пулнине =нлантарасси. П\р-п\р япала хат\рлеме м\н-м\н кирлине суйласа илесси,ёитменнине хушасси. Тума пуёлан= \ёе в\ёлесси.




К\текен результатсем


Харп=р х=йл\х\н результач\сем:

- шкула каяс, шкулта в\ренес, х=в=ртрах вулама-ёырма в\ренес туй=м ёурални;

- т=ван ял, шкул, класс, т=ван кил, ёемье пурн=ёри выр=нне =нкарни;

- килти выль=х-ч\рл\х. тискер ч\р чун, пахча ёим\ё, тыр=-пул= п\лтер\ш\сене =нланса илни;

- кун й\рки улш=ннине, =на пурн=ёламаллине =нланни;

- х=ш-п\р япалана, \ёе п\ччен мар, ытти ёынсемпе п\рле туни ус=лл=рах пулнине тавё=рни;

- в\ренъ \ё-х\лне майпен х=н=хни;

- ачан к=с=кл=х\ амаланни;

- пурин те п\рле калаёмалла маррине, п\рин хыёё=н тепри калаё=ва хутш=нмаллине =нланни;

- п\р-п\рне тимлесе калаёмаллине, п\лнине п\р-п\рне пълмес\р каламаллине п\лни;

- класри ачасене хисеплени.

П\лъл\х результач\сем:

- в\ренъ хат\р\сенчен ё\ннине п\лме пулнине =нланни;

- кашни с=мах=н х=й\н п\лтер\ш\, п\лтер\шне кура в\сене ушк=нлама, ытлашшине тупма пулнине тавё=рни;

- япаласене с=нама, ушк=нлама п\лни;

- япаласен т\п паллисене курни: т\с, кап=ш, кал=п=ш;

- япаласен п\р пекл\х\семпе уйр=мл=х\сене пал=ртни;

- япалана ыттисенчен паллисене кура уй=рма пулнине п\лни;

- текст, предложени, с=мах схемисене тума е пан= схем=сем, моделсем патне текст й\ркелеме, предложени, с=мах тупма пултарни;

- таврари япаласене тишкерме, танлаштарма, темиёе т\рл\ палл= т=р=х ушк=нлама х=н=хни: т\с\, м\нрен тун=, кап=ш\, кал=п=ш\;

-япалана п\т\м\шле курма пултарни, ун=н пай\сене пал=ртма х=н=хни;

- й\ри-таврал=х ен\сене п\лни: сылт=м, сулахай, аял, ёъл, хыё, ум, мал, кай.

Й\ркелъ результач\сем:

- кашни ёын х=й\н умне яланах м\нле те пулин т\ллев лартмаллине =нланни;

- \ёе м\нш\н, м\нле т\ллевпе, туса п\терсен м\н пулнине пуёличченх п\лмеллине тавё=рни;

- учитель, ашш\-ам=ш\сен, аслисен, юлташ\сен с\н\в\сене т\р\с =нланма, шута илме пултарни;

-хап=р х=й\н, юлташ\н \ёне хаклама, й=н=ш\сене курма, тун= й=н=шсене търлетсе пыма в\ренни;

- м\н в\ренни, м\н туни ёинчен каласа пама п\лни;

- ёыру \ё\н й\ркине п\лни;

- япала, ъкерч\к т=р=х м\нле й\ркепе каламаллине ас туни;

- м\н в\реннине, м\н в\ренмеллине кал=плама, \ё-х\л\н юх=мне, результатне п=хса пыма, хаклама в\ренни.

Хутш=ну результач\сем:

- учитель, юлташ\сем каланине итлеме в\ренни;

- калаё=ва хутш=нма, ёых=нулл=, =нланмалла каласа пама пултарни;

- предложение т\р\с й\ркелеме т=р=шни;

- ыйтусем пама юранине тавё=рни;

- харп=р х=й шух=шне ыттисене =нланмалла калама т=р=шни;

- юлташпа, ушк=нпа \ёлеме пулнине п\лни;

- ыттисем калан= чух й=н=шсене търлетме т=р=шни, п\р-п\рин \ёне т\р\слесе пыма в\ренни;

- пул=шу ыйтма, ыттисене пул=шма, йыв=рл=хсене пал=ртма юранине п\лни;

- икк\н калаёу й\ркелеме май пуррине п\лни;

- ъкерч\к т=р=х 3-4 предложенирен т=ракан калавсем й\ркелейни.

Предмет п\л\в\сем:

- шкул, класс, т=ван ял, т=ван кил-ёурт, ёемье, теттесемпе в=й=сем, шкул ачин кун й\рки, килти выль=х- ч\рл\х, в=рманти ч\р чунсем, улма-ёырла, пахча ёим\ё, уй-хирти тыр-пул, ът-пъ пай\сем ёинчен предложенисем т\р\с й\ркелени,ёых=нулл= каласа парайни;

- шкул ачин кун й\ркине п\лни;

- с=махсене сып=ксем ёине пайлайни;

- пуплеври предложенисене, предложенири с=махсене, с=махри сып=ксене, сып=кри сас=сене уй=рма, в\сене т\р\с калама п\лни;

- «калав», «предложени», «с=мах», «хуп= сас=», «уё= сас=» терминсене =нланни, в\семпе май\пен пуплев тишкер\в\нче ус= курайни;

- текстри предложенисен, предложенири с=махсен, с=махри сып=ксен, сас=сен шутне, й\ркине п\лни;

- калавсен, предложенисен, с=махсен, уё= тата хуп= сас=сен паллисене, схемисене п\лни, в\семпе ус= курни;

- уё= тата хуп= сас=сене уй=райни, в\сенчен сып=ксемпе с=махсем пуётарайни, предложенисем =слайни;

- ёырн= чухне т\р\с ларни, ёыру хат\р\семпе кирл\ пек ус= курни

- ёыру тетрач\н страницисенче \ё й\ркине, ун=н варрине, хушма й\ре курайни;

- ёырн= чухнехи ал хускан=в\сене (ёълтен аялалла, аялтан ёълелле, сулахайран сылт=малла, сылт=мран сулахаялла) п\лни, пурн=ёлайни;

- \лкесене палласа илейни, уй=райни;

- ч=ваш алфавит\нчи сас паллисен 9 пайне паллани, в\сене ёырма п\лни.



Вулама-ёырма в\рентмелли тапх=р


Вулама-ёырма в\рентмелли тапх=р=н =шл=х\. Ачасен \ё\-х\л\.


Вулама в\рентесси.

С=махри (сып=кри) сас=сене п\р-п\ринпе сып=нтарма в\ренесси. С=махри сып=ксене тишкересси, сып=к миёе сас=ран тата м\нле сас=сенчен т=нине, сып=кри сас=сен выр=нне пал=ртасси. А, у. н, =, л, х, м, р, ш, ы, в, с, ё, п сас паллисемпе паллашасси, в\семпе ус= курса тънтер тата тър\ сып=ксене, с=махсене вуласси. И, т, к, э, е(э), \, ъ, ч сас паллисемпе, ёемёел\х паллипе(ь) паллашасси, п=зицилл\ вулав в=ртт=нл=хне =нкарасси, хыт= тата ёемё\ хуп= сас=лл= сып=ксемпе с=махсене танлаштарасси, в\сене сас паллисемпе ёырса т\р\с вуласси. Сингармонизм сакунне п=х=нман с=махсене вуласси. Й, е(йэ), ю(йу), я(йа) сас паллисемпе, уй=ракан палл=па (ь) палашасси. Й хуп= сас=па тата в\ренн\ уё= сас=семпе ус= курса тър\ сып=ксем т=васси, йэ, йу, йа сас=сен п\рлеш\в\сене ё\н\ сас паллисемпе (е, ю, я) палл= тунине, е, ю, я сас паллисем ик\ п\лтер\шл\ пулнине =нланасси. У, ХУ, УХ, ХУХ, УХХ, ХХУ, ХУХХ, ХХУХ сып=ксене, в\сенчен т=ракан с=махсене уйр=мл=х\сене п\лсе вулама в\ренесси. Сас паллисене, сып=ксене, с=махсене танлаштарасси. С=махсене каялла, юлашки ик\ сас паллине ылмаштарса, сас палли хушса, п\р сас паллине теп\р сас паллипе ул=штарса вуласси. Т\рл\ п\лтер\шл\ с=махсемпе предложенисем т=васси, п\лтер\ш\сене =нлантарасси.

Ёырма в\рентесси.

Ч=ваш афавит\нчи сас паллисене, в\сене ытти сас паллисемпе ёых=нтарса ёырасси. Сас палли ёырас й\ркине =нлантараса кур=мл= к=тартасси, тишкересси (миёе тата м\нле пайсенчен, в\сем п\р-п\ринпе м\нле ёых=нн=). Сас паллисене ёых=нтармалли й\рке, ёав й\ркене астуса юласси. Ё\н\ сас паллине малтан в\ренн\ сас паллисемпе ёых=нтармалли мелсене к=тартасси, в=л ытти сас паллисем ум\нче те, хыё\нче те т=ма пултарнине шута илесси. Ё\н\ сас паллине в\ренн\ сас паллисемпе сып=кра, с=махра, предложенире сып=нтарса ёырасси. Ёых=нулл= пуплеме в\ренесси, т=ван ч\лхен тыт=м\пе (текст, предложени, с=мах майлаш=в\, с=мах, сып=к, сас=) паллашасси, с=махсене т\р\с калама, пус=ма т\р\с пал=ртма в\ренесси. Текстсене, предложенисене, с=махсене, сып=ксене, сас=сене ёыру тетрад\нче схем=семпе тата модельсемпе к=тартасси. Виё\ шайл= схем=семпе (ёълти пай\нче – ъкерч\кри япалана п\лтерекен с=мах=н сас= тыт=м\, в=там шай\нче – пичет, аялта ёыру сас паллий\семпе ёырн= с=махсем) \ёлесси. В\ренн\ сас паллисене аса илессипе, кашни сас паллин \лкине астуса юлассипе, в\ренн\ сас паллисене ушк=нлассипе, ачасене шух=шлав мел\семпе (тишкерме, танлаштарма, п\т\млетме тата ытти те) паллаштарассипе, в\семпе ус= курма в\ренессипе ёых=нн= логика \ё\сене пурн=ёласси. Сас паллин пай\сене пал=ртса, п\р пек пай\сене к=тартса, п\р пек мар пай\сене тупса, п\р пек пай\сене кал=п=ш, шуч\, =ёта тата м\нле вырнаёни енчен с=наса ик\ сас паллине танлаштарасси. Ёак й\ркепех сас паллисене ушк=нлан= чухне ус= курасси. П\р-п\р сас паллин пай\сене ытти сас паллисенче тупасси. Сас=сене илтес, уй=рас пултарул=ха, в\ренн\ сас паллисене ёырас, в\сене сып=ксенче, с=махсенче тата предложенисенче ёых=нтарас ансат х=н=хусене аталантармалли х=н=хтарусем, ёырса илмелли \ёсем пурн=ёласси. Сас паллине ёырас й\ркин алгоритмне т=васси, унпа ус= курасси.

К\текен результатсем


Харп=р х=йл\х\н результач\сем:

- калаёас, т=нласа итлес пултарул=х аталанни;

- ёын кашни х=й т\лл\н пыс=к пахал=х, ёав в=х=трах общество член\ пулнине =нланни;

- шкулта, класра, урамра, килте, х=нара х=вна м\нле тытмаллине, уроксене м\нле хат\рленмеллине, \ё выр=нне хат\рлемеллине, парта хушшинче м\нле лармаллине, \ё хат\р\семпе м\нле ус= курмаллине, \ёе т=р=шса, тимл\, тирпейл\ тумаллине =нланни;

- харп=р х=й гигиенине п\лни;

- тимл\х кал=п=ш\, пахал=х\, самантл=х, ятарл= тата ир\кл\ аст=в=м\ аталанни;

- в\ренъ \ё-х\лне алла илни;

- татах та нумайрах п\лес туй=м ёурални;

- ыттисемпе п\р ч\лхе тупма пултарни;

- х=вна ху хаклайни.

- хайлавсенчи с=нарсен лай=х тата начар ен\сене шута илни;

- п\ч\кк\н аслисемпе п\рле \ёе х=н=хса пымаллине, пурн=ёра ёак х=н=хусем кирл\ пулассине =нланни;

- \м\тленни, в\ренни пун=ёра кирл\ пулние тавё=рни.

П\лъл\х результач\сем:

- танлаштару мел\н п\лтер\шне =нланни;

- ёырн= чух м\нле лармаллине тата ёыру хат\р\семпе м\нле ус= курмаллине п\лни;

- ёых=нулл= пуплеме пултарни;

- логика \ё\семпе, шух=шлав мел\семпе (тишкеръ, танлаштару, п\т\млетъ тата ытти те) паллашни;

- таврари япаласене, пул=мсене т\пчес =нт=л=в аталанни;

- т=ван таврал=х (ял, республика), Раёёей\н пурн=ё\пе к=с=кланни;

- кур=мл= тата логик=лл= шух=шлама, танлаштарма, шутлама, пул=мсен т\рл\ паллисене уй=рма, япаласемпе пул=мсем хушшинчи ёых=н=ва пал=ртса ушк=нлама х=н=хни;

- таврари япаласемпе пул=мсем ёинчен м\н п\лнине систем=лани: «Т=ван ё\р-шыв» =нлава уё=млани. В=л ёуралн= выр=н, т=ван ял, таврал=х, х=й пур=накан республика тата ё\р-шыв (Раёёей) пулнине =нланни, ун=н культури, мухтавл= ёыннисем ёинчен п\лни; ёут ёантал=к закон\сем, япаласемпе пул=мсем п\р-п\ринпе ёых=нса аталаннине курни;

- таврал=х ен\сене, япалан выр=нне к=тартма, таврал=хри выр=нне пал=ртма п\лни;

- япаласен п\рпекл\хне, уйр=мл=хне, в\сем м\нпе уйр=лса т=нине курма, пал=ртма пултарайни;

- япаласен ушк=н\нчен п\р пеккисене, п\р пеккисенчен уйр=ммисене пал=ртайни;

- япаласем м\нпе уйр=лса т=нине, м\нпе п\р пеккине курни;

- япаласене, в\сен ушк=н\сене астуса юлас, аса илес х=н=хусем ёив\членни.


Й\ркелъ результач\сем:

- х=й\н \ёне с=наса пыма пултарайни;

- тант=ш\сен тата харп=р х=й \ёне тищкерейни тата пахалайни;

- тишкеръ - п\т\ётеръ \ёне х=н=хни, п\т\м\шлине пайсем ёине уй=рма, пай\сене п\т\ётерме п\лни;

- т\р\с курма, япаласен уёл=хри выр=нне пал=ртма пултарни;

- х=й\н \ёне в\рентекен, юлташ\сем хакланине йыш=нни;

- в\рентекен, класспа п\рле пал=ртн= задач=на татса памалли т\рл\ майсем тупни;

- ур=х шух=ша йыш=нма пултарни;

- х=в=н шух=шна =нлантарса парайни;

- ыттисене =нланмалла калама, ыйту пама пултарни.


Хутш=ну результач\сем:

- литератур=лл= пуплеве т=нлас-=нкарас пултарул=х ёив\членни;

- курни-илтни ёинчен каласа пама, япаласем ёинчен, ъкерч\ксем т=р=х =славл= каласа пама, хайлавсен ёитмен пай\сене (пуёлам=ш, т\п пай\, в\ё\) =нкарма, шутлама пултарни;

- ушк=нпа \ёлеме, п\р-п\рне итлеме яланах хат\р пулни, ун пек чухне х=йне м\нле тытмаллине п\лни;

- кашни ёын т\рл\рен шутлама пултарнине =нланни;

-п\р-п\ринпе калаёса тат=лса п\р шух=ш патне ёитейни;

-калаён= чухне п\р-п\рне хисеплени.

Предмет п\л\в\сем:

- с=махри (сып=кри) сас=сене п\р-п\ринпе сып=нтарма пултарни;

- с=махри сып=ксене тишкерме, сып=к миёе сас=ран тата м\нле сас=сенчен т=нине, сып=кри сас=сен выр=нне пал=ртма п\лни;

- У, ХУ, УХ, ХУХ, УХХ, ХХУ, ХУХХ, ХХУХ (У – уё= сас=, Х – хуп= сас=) сып=кл= ч=ваш с=мах\сене, выр=с ч\лхинчен к\н\ с=махсене уйр=мл=х\сене п\лсе т\р\с вулани;

- к\некери ъкерч\кпе ун ай\нчи с=мах схемипе \ёлеме п\лни;

- йэ, йу, йя сас=сен п\рлеш\в\сене е, ю, я сас паллисемпе палл= тунине, в\сем ик\ п\лтер\шл\ пулнине =нланни;

- сас паллисене т\р\с сып=нтарса, сып=ксене т\р\с суйласа илсе сып=нтарса с=махсем тума п\лни:

- схем=сене тив\ётерекен с=махсем тупма пултарни;

- с=махри юлашки ик\ сас паллине выр=н\пе ылмаштарса, с=мах (сып=к) ёумне сас палли (сып=к) хушса, с=махсенче п\р хуп= е уё= сас паллине теп\р сас паллипе ул=штарса ё\н\ с=мах тума п\лни;

- сас паллисене тишкерме, кашни сас паллин формине куёпа курма, й\рлеме, сас паллин элеменч\сене, сас паллисене ёырма тата в\сене ытти сас паллисемпе ёых=нтарма п\лни;

- сасс=н пичет тата ёыру, пыс=к тата п\ч\к паллий\сене паллани;

- сас палли пай\сене ёых=нтармалли й\ркене астуса юлни;

- ё\н\ сас паллине в\ренн\ сас паллисемпе сып=кра, с=махра, предложенире сып=нтарса ёырма, ёырса илме пултарни;

- т=ван ч\лхе тыт=мне (текст, предложени,с=мах майлаш=в\, с=мах, сып=к, сас=), с=махсене т\р\с калама, пус=м т\р\с лартма п\лни;

- текстсене, предложенисене, с=махсене, сып=ксене, сас=сене схем=семпе тата модельсемпе к=тартма п\лни;

- сас паллин пай\сене уй=рса илме, в\сен кал=п=шне, шутне, =ёта вырнаёнине тата п\р-п\ринпе м\нле ёых=ннине =нкарни;

- ёыру тетрад\нче пан= элементсене с=нама, паян ёырма в\ренмелли сас паллин пай\сене суйласа илме, яч\сене т\р\с калама п\лни;

- ик\ сас паллине танлаштарма, сас паллисене ушк=нлама пултарни;

- сас паллине ёырмалли алгоритма п\лни.

Вулама-ёырма в\рентн\ хыёё=нхи тапх=р


Вулама-ёырма в\рентн\ хыёё=нхи тапх=р=н =шл=х\. Ачасен \ё\-х\л\.



Текстпа ёых=нн= \ёсем

. Ёут ёантал=к, ёултал=к в=х=ч\сем, ёемье, ч\р чунсем, ачасен пурн=ё\пе \ё\-х\л\ ёинчен ёырн= текстсене тишкерме в\ренесси. Текст яч\ т=р=х текст содержаний\ ёинчен калаёасси. Ё\н\ тата йыв=р с=махсене =нланасси. Текст темипе паллашасси, калаёасси. Текст темипе кил\шълл\ х=йсем курни-илтни, п\лни ёинчен калаёасси. Текста пай=н-пай=н вуласси, план т=васси. Текст содержаний\ т=р=х калаёасси, т\п шух=шне пал=ртасси. Творчеств=лл= \ёсем (п=траштарса пан= плана й\ркипе вырнаётарасси, содержани т=р=х ъкересси, ъкерч\ксенчен диафильм й\ркелесси, инсценировка,с=махл= ъкерч\к т=васси, текста малалла т=сасси тата ытти те) пурн=ёласси. Текстсен содержаний\пе кил\шълл\ ваттисен с=мах\семпе калар=шсемпе, тупмалли юмахсемпе \ёлени. С=в=па \ёлес й\ркепе паллашсси, =на пурн=ёласси. С=вва п=хмас=р в\ренесси. Ч=ваш с=мах\сен пулу мел\сене, й\ркине =нкарма с\мленесси.

Т\р\с ёырма в\ренмелли \ёсем

. С=махсене п\т\м\шле курма в\ренесси, в\сене м\нле ёырнине асра тытма х=н=хасси. В\ренн\ пур сас паллисене теп\р хут аса илесси, элеменч\сене кура в\сене ушк=нласа ёырасси. Сас паллисенче пан= элемента тупса й\рлесси. П\р пек элемент пур сас паллисене ёырса илесси. Пан= сас паллин элеменч\сене ытти сас паллисенче тупса й\рлесси. Пан= элементсемпе ус= курса сас паллисем ёырасси. Ал=па ёырн= тата пичетлен\ с=махсене, предложенисене, 2-3 предложенирен т=ракан текста п=хса ёырса илесси, ёырнине ёыру тетрад\нчи текстпа танлаштарса т\р\слесси. С=маха е предложение, текста в\рентекенпе п\рле тишкересси, унтан в\рентекен вулан= т=р=х ёырасси, ёырнине п=хса т\р\слесси. П=траштарса пан= сас паллисенчен с=махсем, с=махсенчен предложенисем, предложенисенчен текстсем туса ёырасси. П=нч=сем выр=нне с=махра кирл\ сас паллисем, предложенисенче кирл\ с=махсем лартса ёырасси. Ыйтусене хуравласа ёырасси. П=хмас=р ёырма хат\рленесси.

К\текен результатсем


Хап=р х=йл\х\н результач\сем:

- вулас туй=м ё\кленни;

- \ёе пуёличчен лай=х шух=шламаллине =нланни;

- шкулта в\ренни п\лъ пухмалли, аталанмалли, харп=р х=й пурн=ёне к=с=кл=рах, ус=лл=рах тума в\ренмелли т\п мел пулнине =ша хуни;

- ачан к=м=л-сипеч\ ёыр\пленсе пыни: ваттисене хисеплемеллине, ёынпа ыр= пулмаллине, ёынсем хушшинче х=вна м\нле тытмаллине, ч\р чунсене юратмаллине =нланса илни;

- шух=шлав =слай\сем туптанни;

- гигиена требований\сене п\лни: парта хушшинче т\р\с ларни, к=ранташ т\р\с тытма, тетраде т\р\с вырнаётарма пултарни;

- шкулта, урамра, килте х=йне м\нле тытмаллине п\лни, пурн=ёлани;

- ачан аст=в=м\пе ас=м\, тимл\х\пе тимлев\ аталанни.

П\лъл\х результач\сем:

- творчеств=лл= \ёсепе паллашни;

- танлаштару м\л\пе ус= курни;

- ачан тавракур=м\ анл=ланни: ёут ёантал=кри пул=мсем, ёултал=к в=х=ч\сем, ёемье, ч\р чунсем, ачасен пурн=ё\, \ё\-х\л\ ёинчен т\пл\нрех п\лни, т\нче кур=м\ й\ркеленсе пыни;

- туй=м культури ёив\членни: кирл\ в=х=тра пул=шма, м\н тумалла, м\нле тумаллине тавё=ра пуёлани;

-пыс=к, п\ч\к, тан уёл=ха курни, логик=лл= шайлаштарайни;

- таврал=х ен\сене (сылт=м, сулахай, ёъл, аял) уй=рни;

- ачасен шух=шлав\ аталанни;

- логик=н танлаштару, п\рлештеръ, уй=ру, ёых=нтару м=ханизм\сем ёив\членни;

- в\ренъ хат\р\сенче кирл\ материала шыраса тупма п\лни;

- в\ренъ хат\р\сенче пан= символсене, модельсене, схем=сене,палл=сене =нланни;

- ыйт=ва =нланни, кирл\ хурав парайни;

- задач=на т\рл\рен татса пама май пуррине =нланни;

- текст=н п\лтер\шне =нланма пултарни.


Й\ркелъ результач\сем:

- й=н=ша курма, п\р-п\рне й=н=ш т=васран ас=рхаттарма в\ренни;

- \ё й\ркине, м\н хыёё=н м\н тумаллине, м\нш\н уп пек тумаллине тавё=рни;

- пул=мсене с=лтавлас пултарул=х ёив\членни. В\сем м\нш\н апла е капла пулнине =нланма, =нлантарма пултарни. Логик=лл= шух=шлав аталанни. +нлавсене =нкарни;

- кашни \ё т\ллевл\, выр=нл= пулмаллине =нланни;

- \ё\н кашни тапх=рне в\рентекен пул=шнипе хак парса пырайни;

- хап=р х=й \ёне планлама п\лни.

Хутш=ну результач\сем:

- шух=ша т\р\с те уё=мл=, ёых=нулл= каласа пама т=р=шни;

- текстпа \ёлеме п\лни, вулани ёинчен ёых=нулл= тата уё=мл= каласа пама т=р=шни;

- ачан пуплев\, пуплев культури аталанни: п\р-п\р япала, пул=м, \ё ёинчен ёых=нулл=, кирл\ с=махсемпе ус= курса каласа пама пултарни; юлташпа, аслисемпе, ваттисемпе м\н ёинчен тата м\нле с=махсемпе ус= курса калаёмаллине =нкарни, кампа калаён= чух, х=ёан, м\нле с=махсемпе (сывл=х сунни, тав туни, сывпулашни) ус= курмаллине тавё\рни;

- ёыв=х, хир\ёле, п\р п\лтер\шл\, нумай п\лтер\шл\ с=махсен п\лтер\ш\сене т\р\срех, тар=нрах =нланни, в\сен рет\нче кирлине суйлайни;

- с=махсен куё=мл= п\лтер\шне =нланни;

- ч=ваш ч\лхинче с=махсен предложенире ёир\п й\рке пуррине =нланни. +на пуплевре тытса пырайни;

- каласа парассин т\рл\ т\с\сене (калав, с=нлав, уйлав) п\лни. В\сен тыт=м\пе уйр=мл=х\сене курма, калав=н т\рл\ т\сне й\ркелеме пултарайни;

- калав темине, т\п шух=шне пал=ртайни;

- хутш=ну пуплев\ (диалог) тыт=мне, унти предложенисен х=й ев\рл\хне (ытларах тулли мар предложенисем) п\лни. Диалог шалаш\ п\р тем=на, п\р т\п шух=ша п=х=нса т=нине =нланни. Май\пен хутш=ну пуплевне т\рл\ пуплев ситуаций\сенче ус= курма пултарни;

- ушк=нпа \ёлеме п\лни;

- с=мах йыш\ пуянланни;

- ёых=нулл= пуплев м\ханизм\сем ёив\членни;

- ёынсем т\рл\рен шух=шлама пултарнине =нланни.


Предмет п\л\в\сем:

- текст яч\ т=р=х текст с=держанине тавё=рни;

- текста пайсем ёине уй=рма, план тума п\лни;

- текст м\н ёинчен пулнине калама пултарни;

- текст содержани т=р=х ъкерейни, с=махл= ъкерч\к т=вайни;

- текста малалла т=сайни;

- хат\р планпа ус= курса текст содержанине калама п\лни;

- калав пай\сен ёых=н=вне, модельне тума пулнине п\лни;

- элеменч\сене кура сас паллисене ушк=нлайни;

- сас паллисенче пан= элемента, пан= сас паллин элеменч\сене ытти сас паллисенче тупса й\рлеме, п\р пек элемент пур сас паллисене ёырса илме, пан= элементсемпе ус= курса сас паллисем ёырма п\лни;

- ал=па ёырн= тата пичетлен\ с=махсене, предложенисене, 2-3 предложенирен т=ракан текстсене п=хса ёырса илейни, ёырнине ёыру тетрад\нчи текстпа танлаштарса т\р\слейни;

- с=маха е предложение, текста в\рентекенпе п\рле тишкерейни, ун хыёё=н в\рентекен вулан= т=р=х ёырайни, ёырнине п=хса т\р\слейни;

- п=траштарса пан= сас паллисенчен с=махсем, с=махсенчен предложенисем, предложенисенчен текстсем туса ёырайни;

- п=нч=сем выр=нне с=махра кирл\ сас паллисем, предложенисенче кирл\ с=махсем лартса ёырайни;

- ыйтусене хуравласа ёырайни;

- т\р\с п=хса ёырайни;

- п=хмас=р ёырма хат\р пулни.

- ёыр=в=н ансат правилисене п\лни: сулахайран сылт=малла, ёълтен аялалла;

- элементсен, сас паллисен ёълл\шне п\р тан тытса пырса, хушшине п\р пек х=варса с=махсене уйр=м ёырни;

- пуплеврен предложенисене, предложенирен с=махсене, с=махран сып=ксене, сып=кран сас=сене (сас паллисене) уй=рма, в\сене каялла п\лештерме х=н=хни;

- сас=семпе сас паллисем хушшинчи ёых=н=ва асра х=варни, =нланни.


«Ч=ваш азбукипе» хутла в\рентмелли хат\рсем шутне ёаксем к\реёё\:

1.Ермошкина А.А. Ч=ваш азбуки: Т=ват= ёул в\ренмелли пуёлам=ш шкул=н 1-м\ш клас\ валли/ С.С. Максимова, Н.Н. Маслова, Н.Н. Чернова хушса ё\нетн\. – Шупашкар: Ч=ваш к\неке издательстви, 2007.

2.Ермошкина А.А. «Ч=ваш азбуки» к\некепе \ёлемелли меслет к=тарт=в\сем: пуёлам=ш шкул учител\ валли/ С.С. Максимова, Н.Н. Чернова хушса ё\нетн\. – Шупашкар: Ч=ваш Республикин в\ренъ институч\н издательстви, 2007.

3.Чернова Н.Н. Ъкерч\кл\ азбука (таблица). – Шупашкар: Ч=ваш к\неке издательстви, 2010.

4. Чернов Н.Н. Сас паллисене ёырас й\рке (таблица). – Шупашкар: Ч=ваш к\неке издательстви, 2010.

5. Никитина И.И. «Ч=ваш азбукин» электронл= дидактика хат\р\. 2009.

6. Чернова Н.Н., Атласкина Э.С., Захарова С.П. Ёыру тетрач\ №1,2,3,4 «Эп\ ёырат=п». –Шупашкар:Ч=ваш к\неке издательстви, 2009.

7. Чернова Н.Н., Атласкина Э.С., Захарова С.П. П\ч\ккисен азбуки. – Шупашкар: Ч=ваш к\неке издательстви, 2011.



Карта сайта

Последнее изменение этой страницы: 2018-09-09;



2010-05-02 19:40
author-karamzin.ru 2018 год. Все права принадлежат их авторам! Главная